varlık barışı

Varlık Barışı Nedir? Nasıl Yapılır?

Varlık barışı hakkında Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından hazırlanan Bazı Varlıkların Ekonomiye Kazandırılması Hakkında Genel Tebliğ 9 Ağustos 2022 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girdi. Bu yazımızda yeni düzenlemeye göre varlık barışı konusu tüm yönleriyle incelenecektir. Varlık barışı nedir, nasıl yapılır, varlık barışı son tarih nedir, vergi incelemesi mümkün mü, varlık barışı başvuru formu gerekiyor mu, gibi konular ele alınacaktır.

Varlık Barışı Nedir?

Varlık barışı nedir? Varlık barışı; çeşitli nedenlerle yurt dışında veya yurt içinde kayıt ve beyan dışı bırakılan para, altın, döviz, taşınmaz (sadece yurtiçi), menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarının vergisiz veya düşük oranlı bir vergi alınarak Türkiye‘ye geri getirilmesini veya kayıt ve beyana yansıtılmasına sağlayan önemli bir düzenlemedir.

Varlık Barışından Nasıl Yararlanılır?

Varlık barışı nasıl yapılır? Varlık barışından nasıl yararlanılır? 7417 sayılı Devlet Memurları Kanunu İle Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 50. maddesi ile 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’na Geçici 15. madde eklenmiştir.

Anılan maddeyle yurt dışı varlıklarla ilgili olarak;

Gerçek veya tüzel kişilerce, yurt dışında bulunan; para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarının 31/3/2023 tarihine kadar banka veya aracı kurumlara bildirilmesi gerekmektedir.

Yurt dışında bulunan bu varlıklar, yurt dışında bulunan banka veya finansal kurumlardan kullanılan ve bu maddenin yürürlük tarihi (5 Temmuz 2022) itibarıyla kanuni defterlerde kayıtlı olan kredilerin en geç 31/3/2023 tarihine kadar kapatılmasında kullanılabilecektir. Bu takdirde, defter kayıtlarından düşülmesi kaydıyla, borcun ödenmesinde kullanılan varlıklar için Türkiye’ye getirilme şartı aranmayacaktır.

Yine bu maddenin yürürlük tarihi (5 Temmuz 2022) itibarıyla kanuni defterlerde kayıtlı olan sermaye avanslarının, yurt dışında bulunan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarının bu maddenin yürürlüğe girmesinden önce Türkiye’ye getirilmek suretiyle karşılanmış olması hâlinde, söz konusu avansların en geç 31/3/2023 tarihine kadar defter kayıtlarından düşülmesi kaydıyla bu madde hükümlerinden yararlanılabilecektir.

Yurt içinde bulunan ve kayıt ve beyan dışı bırakılan varlıklarla ilgili olarak ise;

Gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerince sahip olunan ve Türkiye’de bulunan ancak kanuni defter kayıtlarında yer almayan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçları ile taşınmazların, 31/3/2023 tarihine kadar vergi dairelerine beyan edilmesi gereklidir.

Yurt içinde olup bildirilen ve yurt dışına olup da beyan edilen varlıklar 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca defter tutan mükellefler tarafından bildirim veya beyan tarihi itibarıyla kanuni defterlere kaydedilecektir.

Bilanço esasına göre defter tutan mükellefler, bu madde hükümleri uyarınca kanuni defterlerine kaydettikleri kıymetler için varlık barışı şartları şu şekildedir;

  • Pasifte özel fon hesabı açacaklar,
  • Bu fon hesabı bildirim veya beyan tarihinden itibaren iki yıl geçmedikçe işletmeden çekilemeyecek,
  • Sermayeye ilave dışında başka bir amaçla kullanılamayacak ve
  • İşletmenin tasfiye edilmesi halinde ise vergilendirilmeyecektir.

Serbest meslek kazanç defteri ile işletme hesabı esasına göre defter tutan mükellefler,

  • Söz konusu kıymetleri defterlerinde ayrıca gösterecekler, bu varlıklar dönem kazancının tespitinde dikkate alınmayacaktır.
  • Bildirim veya beyan tarihinden itibaren iki yıl geçmesi koşuluyla vergiye tabi kazancın ve kurumlar için dağıtılabilir kazancın tespitinde dikkate alınmaksızın işletmeden çekilebileceklerdir.

Mükellef Olmayanlar Yararlanabilecek midir?

Gelir ve kurumlar vergisi mükellefiyeti bulunmayanlar ise, bu maddede yer alan beyan dışındaki diğer şartlar aranmaksızın madde hükümlerinden yararlanabileceklerdir. Bunun için, taşınmaz dışındaki varlıkların en geç beyan tarihi itibarıyla banka veya aracı kurumlara yatırılmak suretiyle tevsik edilmesi zorunludur.

Harç İstisnası da Mevcut

Beyan edilerek işletme kayıtlarına alınacak taşınmazların işletmeye devrine ilişkin tapuda yapılacak işlemlerden, 2/7/1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca harç alınmayacak, bu taşınmazların işletmeye devri 193 sayılı Kanunun mükerrer 80 inci maddesi uygulamasında elden çıkarma sayılmayacaktır.

Varlık Barışı Vergi Ödemesi Var mı?

Peki, varlık barışından yararlanmak için önceki varlık barışından farklı olarak vergi ödenmesi gerekli mi? Gerekli ise bunun oranı nedir?

Banka ve aracı kurumlar, kendilerine bildirilen varlıklara ilişkin olarak bildirim sahibinden bildirilen varlıkların değeri üzerinden;

30/9/2022 tarihine kadar yapılan bildirimler için %1,

1/10/2022 tarihi ila 31/12/2022 tarihi (bu tarih dahil) arasında yapılan bildirimler için %2,

31/3/2023 tarihine kadar yapılan bildirimler için %3 oranında,

Peşin olarak tahsil ettikleri vergiyi, bildirimi izleyen ayın on beşinci günü akşamına kadar vergi sorumlusu sıfatıyla bir beyanname ile bağlı bulunduğu vergi dairesine beyan edecekler ve aynı sürede ödeyeceklerdir.

Bunun Bir İstisnası Var mıdır?

Şu kadar ki vergi oranı; bildirilen varlıkların, Türkiye’deki banka ya da aracı kurumlarda açılan hesaplara transfer edildiği veya yurt dışından getirilerek bu hesaplara yatırıldığı tarihten itibaren en az bir yıl süreyle tutulması halinde %0 olarak uygulanır, yani vergi dışı tutulur. Bu takdirde, banka ve aracı kurumlar tarafından bildirim esnasında tahsil edilerek vergi dairesine ödenen vergi, bildirim sahibinin ilgili vergi dairesine başvurusu üzerine iade edilecektir.

Taşınmazlarla İlgili Vergi Oranı Nedir?

Vergi dairelerine beyan edilen varlıkların değeri üzerinden %3 oranında vergi tarh edilecek ve bu vergi, tarhiyatın yapıldığı ayı izleyen ayın sonuna kadar ödenecektir.

Varlık Barışı Nedeniyle Ödenen Vergiler Gider Ve İndirim Konusu Yapılabilir mi?

Varlık barışı nedeniyle ödenen vergi, hiçbir suretle gider yazılamaz ve başka bir vergiden mahsup edilemez. Bildirim ve beyana konu edilen varlıklarla ilgili olarak 213 sayılı Kanunun amortismanlara ilişkin hükümleri uygulanmaz. Bu varlıkların elden çıkarılmasından doğan zararlar, gelir veya kurumlar vergisi uygulaması bakımından gider veya indirim olarak kabul edilmez.

Varlık Barışının Faydası Nedir?

Peki varlık barışının faydaları ve avantajları nelerdir? Varlık barışı kapsamında bildirilen veya beyan edilen varlıklara isabet eden tutarlara ilişkin hiçbir suretle vergi incelemesi ve vergi tarhiyatı yapılamaz.

Diğer nedenlerle başlayan vergi incelemeleri ile takdir komisyonu kararları sonucu bulunan matrah farkının madde kapsamında bildirilen veya beyan edilen varlıklar nedeniyle ortaya çıktığının tespiti ve bildirilen veya beyan edilen varlık tutarının, bulunan matrah farkına eşit ya da fazla olması durumunda matrah farkına ilişkin tarhiyat yapılmaz. Bulunan matrah farkının, bildirilen veya beyan edilen varlıklar nedeniyle ortaya çıktığının tespitine rağmen söz konusu varlık tutarlarından büyük olması durumunda sadece aradaki fark tutar üzerinden vergi tarhiyatı yapılır.

Vergi incelemesi veya takdir komisyonu kararları sonucunda bildirim veya beyana konu edilen varlıklar dışındaki nedenlerle matrah farkı tespit edilmesi durumunda, bu madde kapsamında bildirilen veya beyan edilen tutarlar, bulunan matrah farkından mahsup edilmeksizin tarhiyat yapılacaktır.

Varlık Barışı Koşullarının Yerine Getirilmemesi Halinde Ne Olur?

Bildirildiği halde, bildirilen varlıkların, bildirimin yapıldığı tarihten itibaren üç ay içinde Türkiye’ye getirilmemesi veya Türkiye’deki banka ya da aracı kurumlarda açılacak bir hesaba transfer edilmemesi ile bildirilen veya beyan edilen tutarlara ilişkin tarh edilen vergilerin süresinde ödenmemesi ve bu maddede yer alan diğer şartların yerine getirilmemesi hallerinde madde hükmünden yararlanılamaz.

Vergi incelemesine başlanılan veya takdir komisyonuna sevk edilen tarihten sonra bu madde kapsamında yapılan bildirim ve beyanlar dolayısıyla söz konusu inceleme veya takdir komisyonu kararları sonucunda yapılacak tarhiyatlar için de madde hükmü uygulanmaz. Tahakkuk eden verginin vadesinde ödenmemesi vergi aslının gecikme zammı ile birlikte 6183 sayılı Kanun uyarınca takip ve tahsiline engel teşkil etmez. Tahsil edilmiş olan vergiler red ve iade edilmez. Bildirim ve beyan süresi sona erdikten sonra bildirim veya beyanlara ilişkin düzeltme yapılamaz.

Pi Hukuk ve Danışmanlık

Pi Hukuk, Ankara merkezli hukuki danışmanlık ve avukatlık hizmeti veren bir uluslararası hukuk bürosudur. Büromuz hukuki sorunlar ile bunların en güncel çözümleri konusunda çok yüksek düzeyde bilgi ve beceriye sahip kalifiye uzman ve avukatları bünyesinde barındırmaktadır. Ofisimiz konusunda uzman avukat ve danışmanları ile bir çok hukuki konuda faaliyet göstermektedir. Yazımızın konusu olan Vergi Hukuku konusunda da yine uzman kadrosu ile hizmet vermektedir.

Vergi Hukuku konusunda yazılan diğer makalelerimiz ve faaliyetlerimizi için vergi hukuku sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Ofisimiz sosyal medya hesapları üzerinden güncel hukuki gelişmeleri paylaşmaktadır. Bizleri sosyal medya hesaplarımızdan da takip ederek güncel hukuki gelişmelerden haberdar olabilirsiniz. Twitter hesabımızda yine güncel bilgiler bulunmaktadır.

Yorum bırakın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir