MASAK’ın Suç Gelirlerinin Aklanmasının ve Terörizmin Finansmanının Önlenmesine İlişkin Yükümlülüklere Dair Uyum Programı Hakkındaki Yönetmeliğinde değişiklik yapılmasına ilişkin yeni düzenleme yayımlanmıştır. Söz konusu Yönetmelik, kamuoyunda MASAK olarak bilinen Mali Suçları Araştırma Kurulu tarafından hazırlanmış ve yürürlüğe konulmuştur. Metnin tamamı, şirketler ve iş insanları tarafından dikkatle değerlendirilmelidir.
Giriş
Suç Gelirlerinin Aklanmasının ve Terörün Finansmanının Önlenmesine İlişkin Yükümlülüklere İlişkin Uyum Programı Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin (İngilizce: Revision of the Regulation on the MASAK Compliance Program Regarding Obligations for the Prevention of Laundering and Financing Terrorism) revizyonu, 22 Ağustos 2025 tarihli ve 32994 sayılı Resmî Gazete’de (bundan böyle “2025 Yönetmeliği” olarak anılacaktır) yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Mevcut makale, yeni Yönetmelik aracılığıyla Suç Gelirlerinin Aklanmasının ve Terörün Finansmanının Önlenmesine İlişkin Yükümlülüklere İlişkin Uyum Programı Hakkında Yönetmelikte yapılan temel değişiklikleri ortaya koyacaktır.
MASAK Uyum Programı Hakkında Yönetmelik ile Neleri Kapsamaktadır?
Suç Gelirlerinin Aklanmasının ve Terörün Finansmanının Önlenmesine İlişkin Yükümlülüklere İlişkin Uyum Programı Hakkında Yönetmeliğin 5. maddesi uyarınca, uyum programı risk temelli bir yaklaşıma dayanılarak oluşturulmakta olup; suç gelirlerinin aklanmasının ve terörün finansmanının önlenmesi ile Kanuna gerekli uyumun sağlanması amacıyla aşağıdaki tedbirleri içermektedir:
a) Kurumsal politika ve prosedürlerin oluşturulması,
b) Risk yönetimi faaliyetlerinin yürütülmesi,
c) İzleme ve kontrol faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi,
ç) Bir uyum görevlisinin atanması ve bir uyum biriminin oluşturulması,
d) Eğitim faaliyetlerinin yürütülmesi,
e) İç denetim faaliyetlerinin yürütülmesi.
Uyum programının kurulmasına ilişkin yükümlülük getirilen kuruluşlar, Yönetmeliğin 4. maddesi uyarınca elektronik para kuruluşları, ödeme kuruluşları ve kripto varlık hizmet sağlayıcıları da dahil olmak üzere çok sayıda tüzel kişiliği kapsamaktadır.
Uyum Programına İlişkin Yeni Yönetmelikteki Revizyonlar
Yeni değişikliğin, Uyum Programına ilişkin olarak MASAK tarafından getirilen sorumluluklar kapsamına “kalkınma ve yatırım bankalarının” isminin dahil edilmesi suretiyle bir sorumluluk değişikliği getirdiğinin altını çizmek önemlidir.
1- Kalkınma ve Yatırım Bankaları, Uyum Programına İlişkin Yönetmelik kapsamında yükümlü olarak belirlenmiştir.
Nitekim, Suç Gelirlerinin Aklanmasının ve Terörün Finansmanının Önlenmesine İlişkin Yükümlülüklere İlişkin Uyum Programı Hakkında Yönetmeliğin değiştirilen 29. maddesi, 30. maddede belirtilen şartları taşıyan bir uyum görevlisinin 31/10/2025 tarihine kadar atanması suretiyle uyum programına ilişkin açık bir yükümlülük getirmektedir.
2 – Uyum Görevlilerine ilişkin şartlar genişletilmiştir.
Özellikle dikkat çekicidir ki, bu kişiler, atanma tarihinden önceki iki yıl içerisinde denetledikleri veya teftiş ettikleri yükümlü kuruluşlarda uyum görevlisi veya uyum görevlisi yardımcısı olarak atanamazlar.
Suç Gelirlerinin Aklanmasının ve Terörün Finansmanının Önlenmesine İlişkin Yükümlülüklere İlişkin MASAK Uyum Programı Hakkında Yönetmelik uyarınca Uyum Görevlisi nedir?
Suç Gelirlerinin Aklanmasının ve Terörün Finansmanının Önlenmesine İlişkin Yükümlülüklere İlişkin Uyum Programı Hakkında Yönetmeliğin 3. maddesi uyarınca, “uyum görevlisi” terimi; Kanun ve Kanuna dayanılarak çıkarılan mevzuat ile getirilen yükümlülüklere uyumun sağlanması için atanan ve gerekli yetki ile donatılan çalışanı ifade etmektedir.
Sonuç
Özetlemek gerekirse, yukarıda kritik olarak ortaya konulduğu üzere, Suç Gelirlerinin Aklanmasının ve Terörün Finansmanının Önlenmesine İlişkin Yükümlülüklere İlişkin MASAK Uyum Programı Hakkında Yönetmelikte yapılan değişiklikler, özellikle kalkınma ve yatırım bankalarının uyum programı kapsamına alınması ve uyum görevlilerine ilişkin şartların sıkılaştırılması bakımından dikkat çekici niteliktedir. Bankacılık sektörünün tamamı, Suç Gelirlerinin Aklanmasının ve Terörün Finansmanının Önlenmesine ilişkin tam uyumun sağlanabilmesi için yeni Yönetmeliğin gerekliliklerinin farkında olmalıdır.
